Na samą myśl o egzaminie wiele osób zastanawia się, czy matematyka naprawdę może przesądzić o zdaniu matury. Tak, ale zasady są jasne: obowiązkowa matura z matematyki odbywa się pisemnie na poziomie podstawowym, a do uzyskania świadectwa trzeba zdobyć co najmniej 30% punktów. Poniżej wyjaśniam wymagania na 2026 rok, przebieg egzaminu, zakres przygotowań oraz rozwiązania na wypadek słabszego wyniku.
Najważniejsze zasady egzaminu z matematyki w 2026 roku
- Poziom podstawowy jest obowiązkowy dla każdego maturzysty.
- Egzamin pisemny trwa 180 minut.
- Do zdania potrzeba minimum 30% punktów.
- Arkusz zawiera zadania zamknięte i otwarte.
- Poziom rozszerzony z matematyki jest dobrowolny.
- W 2026 roku trzeba również przystąpić do jednego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym.
Co dokładnie jest obowiązkowe w 2026 roku
Matematyka jest jednym z pisemnych przedmiotów obowiązkowych. Każdy absolwent przystępuje do niej na poziomie podstawowym, niezależnie od profilu klasy. Dotyczy to zarówno większości uczniów zdających w Formule 2023, jak i osób przystępujących do egzaminu w starszej Formule 2015.
| Przedmiot | Forma | Warunek w 2026 roku |
|---|---|---|
| Język polski | Ustna i pisemna część podstawowa | Minimum 30% z każdej wymaganej części |
| Język obcy nowożytny | Ustna i pisemna część podstawowa | Minimum 30% z każdej wymaganej części |
| Matematyka | Pisemny poziom podstawowy | Minimum 30% |
| Przedmiot dodatkowy | Pisemny poziom rozszerzony | Trzeba przystąpić, ale w 2026 roku nie ma progu 30% |
To ważne rozróżnienie. W 2026 roku samo przystąpienie do jednego przedmiotu dodatkowego jest konieczne, ale nie trzeba uzyskać z niego 30%. Ten dodatkowy próg ma obowiązywać dopiero od 2028 roku w Formule 2023. Zasady CKE przewidują też możliwość zdawania matematyki na poziomie rozszerzonym, jeśli wynik ma pomóc w rekrutacji na studia.
Nie można po prostu zrezygnować z matematyki, ponieważ przepisy nie przewidują zwolnienia z obowiązkowego egzaminu. Dotyczy to także osób ze zdiagnozowaną dyskalkulią. Możliwe są jednak dostosowania warunków egzaminu, jeśli wynikają z odpowiedniej dokumentacji i zostały zgłoszone w wymaganym terminie.
Jak wygląda egzamin z matematyki na poziomie podstawowym
Arkusz podstawowy rozwiązuje się przez 180 minut. Znajdują się w nim zadania zamknięte, w których wybiera się odpowiedź, oraz zadania otwarte wymagające zapisania obliczeń i toku rozumowania.
W zadaniach otwartych nie zawsze trzeba od razu dojść do prawidłowego wyniku, aby zdobyć punkty. Egzaminator może docenić poprawnie wykonany etap rozwiązania, dlatego pusta strona jest najgorszym możliwym wyborem. Nawet gdy nie widzę pełnej drogi, zapisuję wzór, dane i pierwsze przekształcenia.
Na sali można korzystać z linijki, cyrkla, kalkulatora prostego oraz tablicy „Wybrane wzory matematyczne”. Kalkulator prosty nie zastępuje jednak znajomości podstawowych działań, ponieważ nie wykonuje obliczeń symbolicznych ani graficznych.
Zakres, który trzeba opanować
Najwięcej praktycznej wartości daje przećwiczenie kilku powtarzających się obszarów:
- liczby rzeczywiste, procenty, potęgi i pierwiastki,
- wyrażenia algebraiczne, równania i nierówności,
- funkcje, w tym funkcja liniowa i kwadratowa,
- ciągi oraz podstawowe zagadnienia kombinatoryczne,
- geometria płaska i przestrzenna,
- prawdopodobieństwo, statystyka i odczytywanie danych.
Nie chodzi o mechaniczne zapamiętanie każdego wzoru. Z moich obserwacji wynika, że uczniowie częściej tracą punkty przez nieuważne czytanie treści i brak sprawdzenia wyniku niż przez wyjątkowo trudne zagadnienia.
Jak przygotować się do przekroczenia progu 30 procent
Celowanie dokładnie w 30% jest ryzykowne. Lepiej przyjąć bezpieczny wynik na poziomie 40-50%, ponieważ stres, pomyłka rachunkowa albo źle odczytane polecenie mogą zabrać kilka punktów.
Zacznij od diagnozy
Na początku rozwiąż jeden pełny arkusz w warunkach zbliżonych do egzaminu. Nie zatrzymuj zegara i nie korzystaj z podpowiedzi. Wynik pokaże, czy problemem jest brak wiedzy, tempo pracy, geometria czy raczej błędy w prostych rachunkach.
Po sprawdzeniu arkusza utwórz krótką listę błędów. Przy każdym zapisz, czy przyczyną był brak wzoru, zła metoda, rachunek czy pośpiech. Taka lista jest znacznie bardziej użyteczna niż bezmyślne rozwiązywanie kolejnych zestawów.
Pracuj krócej, ale regularnie
Przygotowanie może wyglądać prosto. W tygodniu wykonuj trzy sesje po 45-60 minut, a raz na kilka dni rozwiązuj większy zestaw zadań. W każdej sesji połącz powtórkę jednego działu z zadaniami mieszanymi, ponieważ na maturze tematy nie są podane w wygodnej kolejności.
Próbne arkusze traktuję jako maturę próbną, czyli narzędzie diagnostyczne, a nie wyrok dotyczący wyniku w maju. Niski rezultat powinien wskazać, co poprawić, natomiast wysoki nie zwalnia z dalszego ćwiczenia tempa.
Przeczytaj również: Ile trwa matura z matematyki? Sprawdź czas i plan pracy
Ćwicz strategię egzaminacyjną
Najpierw rozwiązuj zadania, które rozumiesz bez większego namysłu. Trudniejsze zostaw na później, ale zaznacz je tak, aby do nich wrócić. Na końcu przeznacz co najmniej 10-15 minut na sprawdzenie jednostek, znaków, dziedziny i przeniesienia odpowiedzi do karty.
Co najczęściej odbiera punkty maturzystom
Najbardziej podstępne nie są zwykle skomplikowane wzory, lecz drobne decyzje podejmowane pod presją czasu. Często widzę te same problemy:
- brak zapisu obliczeń w zadaniu otwartym,
- pominięcie jednostki albo zaokrąglenie w niewłaściwym momencie,
- rozwiązanie równania bez sprawdzenia dziedziny,
- odczytanie wartości z wykresu w złym miejscu,
- zatrzymanie się na jednym trudnym zadaniu,
- przepisywanie wyniku bez sprawdzenia, czy odpowiada na pytanie.
Dobrym nawykiem jest podkreślanie w treści liczb i warunków. Jeśli zadanie mówi o długości, czasie, cenie lub procencie, zapisuję obok jednostkę i znaczenie danej wartości. To banalna czynność, ale pomaga uniknąć wielu błędów.
Matematyka na maturze nie jest egzaminem ustnym. Jeśli interesują Cię dokładne różnice między częścią pisemną a ustną, wyjaśniam je szerzej w materiale o maturze ustnej z matematyki. W przypadku standardowego egzaminu z tego przedmiotu najważniejsze są arkusz pisemny, próg 30% i poprawny zapis rozwiązania.
Co zrobić, gdy wynik z matematyki będzie za niski
Jeżeli maturzysta przystąpił do wszystkich wymaganych egzaminów, a nie zdał tylko jednego egzaminu obowiązkowego, może skorzystać z terminu poprawkowego w sierpniu. Dotyczy to również matematyki, o ile spełnione są pozostałe warunki formalne.
Nieprzystąpienie do egzaminu i uzyskanie wyniku poniżej 30% to dwie różne sytuacje, ale żadna z nich nie pozwala otrzymać świadectwa dojrzałości w danym roku. Jeśli nie zostały spełnione warunki poprawki, pozostaje ponowne podejście w kolejnym terminie.
Przy ponownym przygotowaniu nie zaczynałbym od całego podręcznika. Najpierw przeanalizowałbym poprzedni arkusz, sprawdził rozkład punktów i wybrał trzy najsłabsze obszary. Zwykle taka celowana praca daje szybszy efekt niż powtarzanie wszystkiego od początku.
Najrozsądniejszy cel przed wejściem na salę
Najlepszy plan nie polega na opanowaniu każdego możliwego zadania. Chodzi o to, by pewnie rozwiązywać podstawowe typy poleceń, zapisywać tok rozumowania i zostawić sobie czas na kontrolę odpowiedzi.
Jeśli znam wymagania, przećwiczę pełne arkusze i nie oddam punktów przez pośpiech, mam realną szansę spokojnie przekroczyć próg. Właśnie taka strategia, oparta na regularności i analizie własnych błędów, zwykle działa lepiej niż nauka zrywami na kilka dni przed egzaminem.
