Wybór przedmiotów dodatkowych może zdecydować o rekrutacji na studia, ale nie powinien sprowadzać się do zgadywania, co „najlepiej wygląda”. Wyjaśniam, jak działają poziomy rozszerzone w 2026 roku, jakie przedmioty można wybrać, kiedy opłaca się zdawać język obcy oraz jak zaplanować naukę, żeby nie rozproszyć sił.
Najważniejsze zasady wyboru przedmiotów dodatkowych
- Jeden przedmiot rozszerzony jest obowiązkowy dla większości maturzystów.
- Możesz wskazać maksymalnie 6 przedmiotów dodatkowych, licząc ten obowiązkowy.
- Przedmioty dodatkowe zdaje się głównie pisemnie na poziomie rozszerzonym.
- W 2026 roku liczy się przystąpienie do egzaminu, a nie uzyskanie 30% z rozszerzenia.
- Najlepszy wybór wynika z wymagań konkretnego kierunku studiów, nie z popularności danego przedmiotu.
Jak działają rozszerzenia na maturze w 2026 roku
W 2026 roku absolwent przystępujący do matury w Formule 2023 musi podejść do co najmniej jednego przedmiotu dodatkowego. Egzamin odbywa się pisemnie na poziomie rozszerzonym, a w przypadku języka obcego nowożytnego można wybrać także poziom dwujęzyczny.
To ważne rozróżnienie. Przedmioty obowiązkowe, takie jak język polski, matematyka i język obcy, mają określony próg zdawalności. Przy przedmiocie dodatkowym w 2026 roku trzeba przede wszystkim przystąpić do egzaminu. Wynik może być niski, ale oczywiście słaby rezultat ograniczy możliwości rekrutacyjne.
Według informacji MEN można wybrać jeszcze maksymalnie pięć kolejnych przedmiotów. Łącznie daje to sześć rozszerzeń, choć dla większości osób tak szeroki zestaw nie ma praktycznego sensu. Wyjątkiem są absolwenci technikum, którzy spełnili warunki uzyskania dyplomu zawodowego lub dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe na poziomie technika. W ich przypadku obowiązek jednego dodatkowego rozszerzenia nie obowiązuje.
Przedmioty dodatkowe są zdawane w części pisemnej. Nie wybiera się osobno podstawy i rozszerzenia tego samego przedmiotu, ponieważ egzamin dodatkowy odbywa się na poziomie rozszerzonym. Osoba zdająca język obcy może wybrać poziom rozszerzony albo dwujęzyczny, ale ten drugi wariant wymaga wyraźnie większej swobody językowej.
Jakie przedmioty można wybrać
Lista jest szeroka i obejmuje zarówno popularne przedmioty szkolne, jak i mniej typowe opcje. Wśród nich znajdują się między innymi biologia, chemia, fizyka, geografia, historia, informatyka, matematyka, język polski i wiedza o społeczeństwie. Można też zdawać filozofię, historię sztuki, historię muzyki, język łaciński i kulturę antyczną, język regionalny, język mniejszości narodowej lub język obcy nowożytny.
Sam fakt, że szkoła nie prowadzi danego rozszerzenia, nie zamyka drogi do egzaminu. Trzeba jednak uczciwie ocenić, czy masz dostęp do dobrych materiałów, arkuszy i konsultacji. Przy przedmiotach takich jak chemia, fizyka czy informatyka nauka całkowicie od zera może wymagać kilku miesięcy regularnej pracy, a nie tylko rozwiązania kilku arkuszy przed maturą.
| Przedmiot | Dla kogo może być dobrym wyborem | Na co uważać |
|---|---|---|
| Matematyka | Osoby planujące kierunki techniczne, ekonomiczne, informatyczne lub analityczne | Poziom rozszerzony wymaga rozumowania, nie tylko znajomości wzorów |
| Biologia | Kandydaci na kierunki medyczne, przyrodnicze i część kierunków psychologicznych | Duża liczba szczegółów i konieczność precyzyjnego formułowania odpowiedzi |
| Chemia | Osoby myślące o medycynie, farmacji, biotechnologii lub technologii chemicznej | Potrzebne są jednocześnie teoria, obliczenia i ćwiczenie zadań problemowych |
| Geografia | Przyszli studenci gospodarki przestrzennej, turystyki, geografii i części kierunków społecznych | Nie wystarczy pamięciowa nauka map i definicji |
| Język obcy | Osoby rekrutujące się na filologie, lingwistykę, turystykę lub kierunki z dużą liczbą zajęć po angielsku | Liczą się wszystkie sprawności, szczególnie pisanie i rozumienie ze słuchu |
| Historia lub WOS | Kandydaci na prawo, administrację, politologię, stosunki międzynarodowe i część kierunków humanistycznych | Odpowiedzi muszą być rzeczowe, uporządkowane i oparte na materiale źródłowym |
Najczęściej przeceniana jest sama nazwa przedmiotu. To, że dane rozszerzenie uchodzi za popularne, nie oznacza jeszcze, że będzie korzystne dla Ciebie. Liczy się połączenie wymagań uczelni, własnych mocnych stron i realnego czasu na przygotowanie.
Jak wybrać przedmiot pod studia
Najpierw sprawdzam zasady rekrutacji na dwa lub trzy konkretne kierunki, a dopiero później wybieram maturę. Uczelnie mogą stosować różne przeliczniki, brać pod uwagę jeden albo dwa wyniki, a czasem wymagać konkretnego zestawu. Średni wynik z niewłaściwego przedmiotu może więc dać mniej niż bardzo dobry rezultat z tego, który faktycznie jest punktowany.
Przykładowo kandydat na lekarski zwykle potrzebuje biologii oraz chemii, a na wielu uczelniach znaczenie ma także fizyka lub matematyka. Osoba wybierająca informatykę powinna sprawdzić, czy uczelnia wymaga matematyki rozszerzonej, informatyki, czy dopuszcza kilka alternatyw. Przy prawie często liczą się historia, WOS, język polski albo język obcy, ale szczegóły zależą od szkoły wyższej.
- Wybierz przedmiot wymagany przez większość interesujących Cię kierunków.
- Sprawdź, czy uczelnia liczy wynik procentowy, centylowy czy przeliczony na punkty.
- Porównaj zasady rekrutacji z co najmniej dwóch uczelni.
- Jeśli masz kilka możliwości, wybierz przedmiot, w którym możesz osiągnąć stabilny, wysoki wynik.
- Nie dokładaj kolejnego rozszerzenia tylko dlatego, że „może się przydać”.
W praktyce lepiej przygotować jedno rozszerzenie na 75% niż trzy na poziomie, który nie daje przewagi w rekrutacji. Dodatkowy egzamin ma sens wtedy, gdy otwiera konkretną ścieżkę albo pozwala zabezpieczyć kilka podobnych kierunków.
Czy język obcy warto zdawać na rozszerzeniu
Dla czytelników zainteresowanych nauką języków to szczególnie ważna decyzja. Rozszerzony język angielski, niemiecki, francuski, hiszpański, rosyjski lub włoski może być dobrym wyborem na filologię, lingwistykę, turystykę, część kierunków biznesowych i studiów prowadzonych częściowo w języku obcym.
Poziom rozszerzony nie polega na samym rozwiązywaniu testów gramatycznych. Trzeba swobodnie rozumieć teksty, słuchanki i napisać spójną wypowiedź. Wymagania językowe są zbliżone do poziomu B2, przy czym rozumienie ze słuchu i tekstu pisanego może wymagać nieco większej biegłości.
Poziom dwujęzyczny jest przeznaczony dla osób, które naprawdę używają języka na co dzień lub uczyły się go w klasie dwujęzycznej. W jego przypadku oczekiwania są wyższe, szczególnie w rozumieniu autentycznych materiałów. Nie traktowałbym go jako sposobu na „łatwe” rozszerzenie, nawet jeśli dobrze radzisz sobie z podstawową maturą z angielskiego.
Przeczytaj również: Ile trwa matura z angielskiego? Sprawdź czas pisemnej i ustnej
Jak ocenić swój poziom przed decyzją
Rozwiąż pełny arkusz z poprzedniej sesji w warunkach zbliżonych do egzaminu. Nie sprawdzaj tylko liczby poprawnych odpowiedzi. Zobacz, czy potrafisz napisać wypowiedź w limicie czasu, rozumiesz nagrania bez wielokrotnego odtwarzania i potrafisz uzasadnić wybór odpowiedzi.
Jeśli wynik jest nierówny, zacznij od znalezienia najsłabszej sprawności. Przy językach często nie trzeba od razu kupować kolejnego kursu. Większą różnicę daje codzienny kontakt z językiem, praca z transkrypcją nagrań i regularne pisanie krótkich tekstów, które ktoś sprawdzi.
Jak przygotować się do kilku rozszerzeń
Przy jednym przedmiocie możesz pracować głębiej. Przy dwóch lub trzech potrzebujesz już planu, bo sama motywacja szybko się kończy. Ja zaczynam od rozpisania tematów z informatora CKE, a później dzielę je na tygodniowe bloki. Dzięki temu widzę, czy problemem jest brak wiedzy, tempo pracy, czy błędy w interpretacji poleceń.
- Sprawdź wymagania egzaminacyjne i zaznacz tematy, których jeszcze nie znasz.
- Rozwiąż arkusz diagnostyczny, zanim zaczniesz intensywną naukę.
- Ustal tygodniową liczbę godzin dla każdego przedmiotu.
- Po każdym arkuszu prowadź zeszyt błędów i zapisuj przyczynę pomyłki.
- Na dwa lub trzy miesiące przed maturą przejdź na pracę z pełnymi arkuszami.
Dobrym punktem wyjścia może być 3-5 godzin tygodniowo na jedno rozszerzenie, ale ta liczba zależy od poziomu startowego i celu. Przy nauce od podstaw lub wyniku potrzebnym na bardzo konkurencyjny kierunek czasu będzie więcej.
Najczęstszy błąd polega na kupowaniu wielu repetytoriów zamiast powtarzania materiału w regularnych odstępach. Lepiej mieć jeden dobry zbiór zadań, arkusze i własne notatki z błędów niż półkę pełną książek, których prawie nie otwierasz.
Dobre rozszerzenie zaczyna się od planu, nie od presji
W 2026 roku nie musisz zdawać sześciu przedmiotów, żeby pokazać ambicję. W większości przypadków rozsądniejszy będzie jeden dobrze dobrany egzamin, a przy wymagającej rekrutacji dwa lub trzy, które rzeczywiście są uwzględniane przez uczelnię.
Jeżeli wahasz się między kilkoma opcjami, porównaj wymagania rekrutacyjne, rozwiąż próbne arkusze i policz czas, który możesz przeznaczyć na naukę. Taka decyzja jest mniej efektowna niż wybieranie wszystkiego naraz, ale daje znacznie większą szansę na wynik, który realnie pomoże Ci dostać się na wybrany kierunek.
