Gdy ktoś pyta po angielsku o godzinę, sama znajomość liczb nie zawsze wystarcza. Trzeba jeszcze wiedzieć, kiedy użyć o’clock, past, to, quarter i half past, a także jak odróżnić zapis 12-godzinny od 24-godzinnego. Godziny po angielsku wyjaśniam tu na praktycznych przykładach, z uwzględnieniem wymowy, typowych błędów oraz różnic między codzienną rozmową a rozkładem jazdy.
Najważniejsze zasady odczytywania czasu po angielsku
- What time is it? to najczęstsze pytanie o godzinę.
- Pełne godziny tworzymy za pomocą o’clock, na przykład It’s five o’clock.
- Minuty od 1 do 30 łączymy zwykle z past, a od 31 do 59 z to.
- Half past oznacza 30 minut po danej godzinie, a nie „wpół do” następnej.
- a.m. dotyczy godzin przed południem, a p.m. godzin po południu i wieczorem.
Jak zapytać o godzinę i podać pełne godziny
Najbardziej uniwersalne pytanie brzmi What time is it?, czyli „Która jest godzina?”. W codziennej rozmowie można też powiedzieć What’s the time? albo uprzejmie Could you tell me the time?. Ja polecam zacząć od pierwszej wersji, bo jest prosta i pasuje niemal do każdej sytuacji.
Pełną godzinę podajemy za pomocą konstrukcji It’s + godzina + o’clock. Przykładowo It’s three o’clock oznacza „Jest trzecia”, a It’s nine o’clock - „Jest dziewiąta”. Słowo o’clock stosujemy wtedy, gdy wskazówka minutowa znajduje się na dwunastce.
| Zapis | Po angielsku | Znaczenie |
|---|---|---|
| 1:00 | It’s one o’clock. | Jest pierwsza. |
| 6:00 | It’s six o’clock. | Jest szósta. |
| 10:00 | It’s ten o’clock. | Jest dziesiąta. |
W krótkiej, swobodnej rozmowie o’clock można czasem pominąć. Na pytanie What time is it? ktoś może odpowiedzieć po prostu It’s six. Przy nauce i w sytuacjach bardziej formalnych lepiej jednak używać pełnej konstrukcji, ponieważ jest jednoznaczna i łatwiejsza do zapamiętania.
Past, to i half past bez zgadywania
Największa różnica między polskim a angielskim pojawia się przy minutach. W języku angielskim patrzymy na nie jak na odległość od pełnej godziny. Dla minut od 1 do 30 używamy past, czyli „po”, a dla minut od 31 do 59 zwykle to, czyli „do”.
| Godzina | Konstrukcja | Przykład |
|---|---|---|
| 4:10 | ten past four | It’s ten past four. |
| 4:20 | twenty past four | It’s twenty past four. |
| 4:30 | half past four | It’s half past four. |
| 4:40 | twenty to five | It’s twenty to five. |
| 4:50 | ten to five | It’s ten to five. |
Zdanie It’s half past four oznacza 4:30, czyli dosłownie „pół po czwartej”. To częsta pułapka dla osób mówiących po polsku, ponieważ polskie „wpół do piątej” wskazuje na godzinę, która dopiero nadejdzie. Po angielsku nadal mówimy o godzinie, która właśnie minęła.
Kwadrans po i kwadrans do
Słowo quarter oznacza kwadrans, czyli 15 minut. Godzinę 7:15 powiemy It’s quarter past seven, a 7:45 - It’s quarter to eight. W drugim przykładzie używamy już następnej godziny, bo do ósmej zostało 15 minut.
W amerykańskiej odmianie angielskiego można spotkać również formę quarter after seven zamiast quarter past seven. Obie konstrukcje są zrozumiałe, ale past jest bezpieczniejszym wyborem, szczególnie w nauce ogólnego angielskiego i w kontakcie z brytyjską odmianą języka.
Dokładne minuty
Przy nietypowych minutach, na przykład 8:07 albo 11:23, można użyć pełnej liczby minut. Powiemy It’s seven past eight oraz It’s twenty-three past eleven. W codziennej mowie spotyka się też sposób cyfrowy: It’s eight oh seven oraz It’s eleven twenty-three.
W praktyce nie trzeba na siłę zamieniać każdej godziny na konstrukcję past lub to. Przy precyzyjnych godzinach, rezerwacjach i komunikatach naturalny jest zapis cyfrowy odczytany po angielsku. Najważniejsze, aby rozmówca nie miał wątpliwości, o której porze mówisz.
Jak działają a.m., p.m. oraz zegar 12- i 24-godzinny
W mowie angielskiej bardzo często korzysta się z zegara 12-godzinnego. Oznacza to, że ta sama liczba pojawia się dwa razy w ciągu doby, dlatego potrzebujemy oznaczeń a.m. i p.m.. Skrót a.m. odnosi się do godzin od północy do południa, a p.m. do godzin od południa do północy.
| Zapis 24-godzinny | Zapis 12-godzinny | Przykład po angielsku |
|---|---|---|
| 7:00 | 7 a.m. | It’s seven a.m. |
| 12:00 | 12 p.m. | It’s noon. |
| 15:30 | 3:30 p.m. | It’s half past three p.m. |
| 23:00 | 11 p.m. | It’s eleven p.m. |
Najwięcej zamieszania wywołują godziny 12:00. Noon oznacza południe, a midnight północ. Zamiast ryzykować niejasne 12 a.m. lub 12 p.m., w rozmowie o ważnym spotkaniu lepiej powiedzieć właśnie at noon albo at midnight.
W rozkładach jazdy, planach lotów i oficjalnych grafikach często zobaczysz format 24-godzinny, na przykład 18:45. W codziennej rozmowie tę godzinę najczęściej odczytamy jako quarter to seven p.m. albo prościej six forty-five p.m.. Warto rozumieć oba formaty, ale nie trzeba mieszać ich w jednym zdaniu.
Godzina w rozmowie, na spotkaniu i w planie dnia
Samo odczytanie zegara to dopiero początek. W praktyce częściej mówimy, o której coś się dzieje, niż opisujemy aktualną godzinę. W takich zdaniach używamy przyimka at: The lesson starts at nine oznacza „Lekcja zaczyna się o dziewiątej”.
- I get up at seven. - Wstaję o siódmej.
- The train leaves at quarter past ten. - Pociąg odjeżdża o 10:15.
- Let’s meet at half past six. - Spotkajmy się o 18:30.
- The shop closes at 8 p.m. - Sklep zamyka się o 20:00.
Do określania przedziału używamy konstrukcji from...to, na przykład I work from eight to four. Jeśli chcemy powiedzieć „około”, przydadzą się about i around: Come around five znaczy „Przyjdź około piątej”.
W pytaniu o dostępność często usłyszysz Are you free at seven?, a przy umawianiu wizyty Does 3 p.m. work for you?. To drugie zdanie jest bardzo naturalne i oznacza mniej więcej „Czy 15:00 ci odpowiada?”. Sam korzystam z niego częściej niż z bardziej szkolnego Is three p.m. convenient for you?, bo brzmi swobodniej.
Przeczytaj również: Native speaker angielskiego - Kiedy pomaga, a kiedy nie?
Wyrażenia związane z porą dnia
Nie zawsze trzeba podawać dokładną godzinę. W wielu sytuacjach wystarczy in the morning, in the afternoon, in the evening albo at night. Powiemy na przykład I study in the evening, ale I go to bed at night.
Trzeba też odróżnić early, czyli „wcześnie”, od late, czyli „późno”. Zdanie It’s too late nie mówi, która dokładnie jest godzina, ale przekazuje ważną informację, że pora jest już zbyt późna na dane działanie.
Najczęstsze błędy i różnice między odmianami angielskiego
Najczęstszy błąd polega na dosłownym tłumaczeniu polskiego „wpół do”. Forma half to five jest niepoprawna, jeśli chcesz powiedzieć 4:30. Poprawnie będzie half past four, ponieważ angielski opisuje tę godzinę jako 30 minut po czwartej.
Drugi problem to używanie o’clock przy niepełnej godzinie. Nie mówimy five thirty o’clock. Wystarczy five thirty, half past five albo, jeśli trzeba doprecyzować porę, five thirty p.m..
- 4:15 to quarter past four, nie quarter to four.
- 4:45 to quarter to five, bo do piątej zostało 15 minut.
- 5:30 to half past five, nie „half to six”.
- 6:05 można powiedzieć five past six albo six oh five.
- 20:00 w rozmowie to zwykle eight p.m., a nie twenty o’clock.
Różnice między brytyjskim a amerykańskim angielskim są zwykle niewielkie. Brytyjczycy częściej powiedzą quarter past i quarter to, natomiast w Stanach Zjednoczonych można usłyszeć quarter after oraz prosty zapis minut, na przykład four fifteen. Żadna z tych form nie powinna cię blokować, ale dobrze rozpoznawać obie.
W nauce godzin przydają się również zwroty, w których czas ma znaczenie przenośne. Wyrażenie Time flies oznacza „Czas leci”, a time is money - „Czas to pieniądz”. Jeśli chcesz lepiej rozumieć takie połączenia, pomocne będzie zrozumienie idiomów angielskich, bo nie zawsze da się je przełożyć słowo po słowie.
Jak ćwiczyć odczytywanie czasu, żeby mówić automatycznie
Najlepiej ćwiczyć krótko, ale codziennie. Ustaw minutnik lub spójrz na zegar i przez 2-3 minuty wypowiadaj na głos kilka godzin. Zacznij od pełnych godzin, potem dodaj kwadranse, połówki i minuty zapisane cyfrowo.
- Wylosuj godzinę, na przykład 9:45.
- Powiedz ją pełnym zdaniem: It’s quarter to ten.
- Dodaj zdanie z planu dnia: My class starts at quarter to ten.
- Powtórz tę samą godzinę w formie cyfrowej: nine forty-five.
Takie ćwiczenie uczy nie tylko pojedynczego zwrotu, ale też przełączania się między sposobami mówienia. Ja szczególnie polecam łączenie godziny z krótkim zdaniem, ponieważ sama lista typu quarter past three, half past six szybko staje się mechanicznym powtarzaniem.
Dobrym uzupełnieniem jest nauka czasu razem z innymi grupami słownictwa. Kiedy opisujesz mieszkanie albo plan dnia, możesz przy okazji powtarzać angielskie nazwy mebli w zdaniach takich jak I read in the armchair at eight. Dzięki temu gramatyka i słownictwo zaczynają działać razem, a nie pozostają oddzielnymi listami do zapamiętania.
Na końcu warto przećwiczyć krótką rozmowę. Jedna osoba pyta What time is it?, druga odpowiada, a potem zamienia pełną godzinę na zdanie o planie, na przykład It’s half past seven. The film starts at half past seven.. Po kilku dniach zauważysz, że past, to i o’clock zaczynają pojawiać się bez świadomego tłumaczenia.
Od pojedynczej godziny do swobodnej rozmowy
Najważniejszy schemat wygląda tak: pełne godziny łączysz z o’clock, minuty po godzinie z past, minuty do kolejnej godziny z to, a 30 minut po pełnej godzinie z half past. Do tego dochodzą quarter past, quarter to, oznaczenia a.m./p.m. oraz przyimek at przy planowanych wydarzeniach.
Nie musisz od razu opanować wszystkich wariantów. Najpierw przećwicz pełne godziny, 15, 30 i 45 minut, a dopiero później dodawaj dokładne minuty i różnice między odmianami angielskiego. Regularne głośne powtarzanie przez kilka minut dziennie da lepszy efekt niż jednorazowe przeglądanie długiej tabeli.